Sözlük

Panelde karşılaştığın terimler, her biri bir iki cümleyle. Her madde seops'ta işe yaradığı yere bağlanır.

#AEO (yanıt motoru optimizasyonu)

ChatGPT, Claude, Gemini ve Perplexity gibi AI asistanlarının markandan bahsedip sayfalarını kaynak gösterip göstermediği üzerine çalışmak. GEO da denir. SEO'nun üzerine kurulur: web aramalı asistanlar arama motorlarının okuduğu sayfaları okur.

seops'ta: AI görünürlük

#AI görünürlük

seops'ta: takip ettiğin promptlar sorulduğunda AI asistanlarının markandan ne sıklıkla bahsettiği ya da siteni kaynak gösterdiği; her hafta bahsetme oranı ve kaynak oranı olarak ölçülür.

seops'ta: AI görünürlük

#AI Overview

Google'ın bazı arama sonuçlarının üstünde gösterdiği, kaynak bağlantılı AI özeti. Search Console tıklama ve gösterimlerini Web araması içinde sayar, ayrıca raporlamaz.

seops'ta: Search Console

#AI tarayıcı

Bir AI şirketi için sayfa çeken bot: eğitim için (GPTBot, ClaudeBot), arama dizini için (OAI-SearchBot, PerplexityBot) ya da kullanıcı isteğiyle (ChatGPT-User). Her biri izin verip engelleyebileceğin bir user agent ile kendini tanıtır.

seops'ta: AI tarayıcılar · Ücretsiz araç: AI tarayıcı denetimi

#Canonical adres

Aynı içeriğe sahip sayfalar arasında tercih edilen adres; <link rel="canonical"> ile bildirilir. Bir ipucudur: Google başkasını seçebilir; URL denetimi bunu Google'ın seçtiği canonical olarak gösterir.

seops'ta: Site denetimi · Ücretsiz araç: Meta etiket ve sosyal önizleme

#Cloudflare AI Gateway

Bir uygulama ile AI sağlayıcıları arasında duran, kayıt, önbellek, hız sınırı ve maliyet takibi sunan Cloudflare servisi. seops AI görünürlük sorularını bunun üzerinden gönderir.

seops'ta: AI görünürlük

#CLS (Cumulative Layout Shift)

Sayfa kullanılırken görünen içeriğin beklenmedik biçimde ne kadar kaydığını gösteren puan; en büyük kayma dalgasından hesaplanır. İyi değer 0,1 ya da altı. Boyutu verilmemiş görseller ve geç gelen bantlar sık nedenlerdir.

seops'ta: Sayfa hızı

#Content-Signal

Cloudflare'in Content Signals Policy'sinden gelen, içeriğinin çekildikten sonra nasıl kullanılabileceğini belirten robots.txt satırı: search, ai-input (AI yanıtlarında kullanım) ve ai-train, her biri yes ya da no. Bir tercihi bildirir; tek başına hiçbir şeyi engellemez.

seops'ta: AI tarayıcılar · Ücretsiz araç: AI bot engelleyici üretici

#Core Web Vitals

Google'ın üç sayfa deneyimi ölçütü: LCP (yükleme), INP (tepki) ve CLS (görsel kararlılık). Gerçek ziyaretlerin 75. yüzdeliği üçünde de iyiyse sayfa geçer.

seops'ta: Sayfa hızı

#CrUX (saha verisi) ve laboratuvar verisi

Chrome UX Report, gerçek Chrome kullanıcılarından kayan 28 günlük hız ölçümleri toplar; buna saha verisi denir. Benzetilmiş bir tarayıcıda yapılan Lighthouse ölçümü laboratuvar verisidir: tekrarlanabilir, hata ayıklamada işe yarar, ama ziyaretçilerin yaşadığı değildir.

seops'ta: Sayfa hızı

#Gösterim

Kullanıcının yüklediği bir arama sonucunda sitene giden bağlantının bir kez görünmesi. Gösterim görüldüğünü, tıklama seçildiğini söyler.

seops'ta: Search Console

#hreflang

Bir sayfanın dil ya da bölge sürümlerini birbirine bağlayan işaretler; arama motoru doğru sürümü gösterir. Her sürüm diğerlerini ve kendini listeler; x-default yedek sürümü belirtir.

seops'ta: Site denetimi · Ücretsiz araç: Meta etiket ve sosyal önizleme

#IndexNow

Arama motorlarına adreslerin değiştiğini bildirmek için açık protokol. Köke bir anahtar dosyası koyarsın, adresleri katılan motorlardan birine (Bing, Yandex, Naver, Seznam ve diğerleri) gönderirsin, o da paylaşır. Google katılmaz.

seops'ta: İndeks ve IndexNow · Ücretsiz araç: IndexNow anahtar denetimi

#INP (Interaction to Next Paint)

Tıklama, dokunma ya da tuşa basmadan sonra sayfanın tepki göstermesinin ne kadar sürdüğü; ziyaretin en yavaş etkileşimlerinden alınır. İyi değer 200 ms ya da altı. Mart 2024'te FID'in yerine Core Web Vital oldu. Laboratuvar testinde gerçek kullanıcı olmadığı için onun yerine TBT bildirilir.

seops'ta: Sayfa hızı

#Kaynak gösterme (AI yanıtında)

Asistanın yanıtında kullandığı kaynağa verdiği bağlantı. Bahsetme seni anar; kaynak gösterme okuru sayfana gönderir. seops sitenin kaynak listesindeki sırasını da kaydeder.

seops'ta: AI görünürlük

#LCP (Largest Contentful Paint)

Görünen alandaki en büyük görsel ya da metin bloğunun çizilmesine kadar geçen süre. İyi değer 2,5 saniye ya da altı.

seops'ta: Sayfa hızı

#llms.txt

Site kökünde, dil modellerine sitenin ne olduğunu anlatan ve en işe yarar sayfalarına bağlantı veren önerilmiş bir Markdown dosyası. Standart değil öneridir; AI araçlarındaki desteği değişir.

seops'ta: AI görünürlük · Ücretsiz araç: llms.txt üretici

#MCP (Model Context Protocol)

Anthropic'in 2024'te tanıttığı, Claude, ChatGPT ve kodlama ajanları gibi AI uygulamalarının bir sunucudaki araçları çağırıp veri okumasını sağlayan açık protokol. seops OAuth'lu bir MCP sunucusu çalıştırır; asistanın raporlarını okuyup görevler üzerinde çalışabilir.

seops'ta: Asistanın için MCP

#noindex

Arama motorlarından sayfayı indekslememelerini isteyen robots meta etiketi ya da X-Robots-Tag başlığı. Site haritasındaki noindex sayfa, site denetiminin işaretlediği bir çelişkidir.

seops'ta: Site denetimi · Ücretsiz araç: Meta etiket ve sosyal önizleme

#Ortalama pozisyon

Search Console'un, sitenin gösterimlerdeki en üst konumunun ortalaması. Cihazları, yerleri ve sonuç türlerini harmanlar; tek bir sıra değişmese de oynayabilir.

seops'ta: Sıra takibi

#robots.txt

Site kökünde, tarayıcılara hangi yolları çekebileceklerini söyleyen metin dosyası. Taramayı yönetir, indekslemeyi değil: engellenen adres bağlantılardan yine indekslenebilir; noindex'in görülmesi için sayfa taranabilir olmalıdır. Uymak gönüllüdür.

seops'ta: AI tarayıcılar · Ücretsiz araç: robots.txt ve site haritası denetimi

#SEO

Arama motoru optimizasyonu: sitenin kolay taranmasını, indekslenmesini ve anlaşılmasını sağlayıp hak ettiği aramalarda görünmesi. Büyük kısmı teknik düzen ve işe yarar içeriktir.

seops'ta: Search Console

#Sorgu yayılımı (fan-out)

Bir AI asistanının tek bir promptu yanıtlamak için arka planda yaptığı aramalar. Sayfan promptun kendisinde sıralanmasa da bu alt sorgulardan biriyle bulunabilir; seops motorun bildirdiği sorguları saklar.

seops'ta: AI görünürlük

#Tarama bütçesi

Bir arama motorunun belli bir sürede sitende tarayabildiği ve taramak istediği adres sayısı. Çoğunlukla çok büyük ya da hızlı değişen sitelerde önemlidir; yönlendirmeler, kopya adresler ve yavaş yanıtlar onu harcar.

seops'ta: İndeks ve IndexNow

#TO (tıklama oranı, CTR)

Tıklamanın gösterime bölümü. İyi pozisyonda düşük TO çoğu zaman aramayla örtüşmeyen başlık ve açıklamaya işaret eder; seops bu sorguları fırsat olarak listeler.

seops'ta: Search Console

#TTFB (ilk bayta kadar geçen süre)

İstekten yanıtın ilk baytı gelene kadar geçen süre. Core Web Vital değildir; ama yavaş sunucu LCP dahil ardından gelen her şeyi geciktirir.

seops'ta: Sayfa hızı · Ücretsiz araç: HTTP yanıt denetimi

#URL denetimi

Search Console'un adres başına raporu: Google sayfayı dizininde tutuyor mu, hangi canonical'ı seçti ve en son ne zaman taradı. API site başına günde 2.000 denetime izin verir.

seops'ta: İndeks ve IndexNow

#WAF (web uygulaması güvenlik duvarı)

İstekleri sunucuna ulaşmadan engelleyen, doğrulayan ya da izin veren kenar kuralları. Fazla geniş bir kural arama tarayıcılarını, PageSpeed'i ya da AI tarayıcılarını da engelleyebilir; seops bu engelleri kuralın yanında gösterir.

seops'ta: Cloudflare güvenlik ve kullanım · Ücretsiz araç: Güvenlik başlıkları denetimi

#XML site haritası

İndekslenmesini istediğin adresleri, isteğe bağlı son değişiklik tarihiyle listeleyen dosya. Tek dosya en fazla 50.000 adres ya da sıkıştırılmamış 50 MB taşır; site haritası dizini birden çoğunu toplar. seops onu denetim, URL denetimi ve IndexNow için kullanır.

seops'ta: İndeks ve IndexNow · Ücretsiz araç: robots.txt ve site haritası denetimi

#Yapısal veri (JSON-LD)

Sayfanın schema.org sözcükleriyle, makinenin okuyabileceği tanımı; çoğunlukla <script type="application/ld+json"> bloğunda. Sayfayı zengin sonuçlara uygun hâle getirebilir; garanti etmez.

seops'ta: Site denetimi · Ücretsiz araç: Yapısal veri denetimi

Veri kaynakları ve yöntem →